Hoe u op een veilige manier een nest van de Aziatische hoornaar kunt verwijderen

Er zijn twee soorten nesten van de Aziatische hoornaar, en de methoden om ze te verwijderen zijn totaal verschillend. Het primaire nest, dat in het voorjaar aanwezig is, is klein, vaak beschut en bevat meestal alleen de koningin-stichter: het kan samen met de koningin worden gevangen, waardoor herkolonisatie elders wordt voorkomen. Het secundaire nest, veel groter en gevaarlijker, mag nooit door een particulier worden aangepakt: hiervoor is tussenkomst van getrainde en correct uitgeruste professionals vereist.

Inleiding

De aanwezigheid van een nest van de Aziatische hoornaar (Vespa velutina) nabij een woning, tuin of veelgebruikte plek moet altijd serieus worden genomen. Deze invasieve soort vormt een grote bedreiging voor bijen, de biodiversiteit en in sommige gevallen een risico voor mensen.

Het is essentieel om te begrijpen dat niet alle nesten op dezelfde manier worden behandeld. Het stadium van de kolonieontwikkeling bepaalt volledig de juiste interventiemethode.

Hoe herkent u een nest van de Aziatische hoornaar?

Het primaire nest (voorjaar)

Het primaire nest verschijnt in het vroege voorjaar, wanneer de koningin-stichter uit haar winterslaap ontwaakt. Het is klein, meestal ter grootte van een golfbal of een sinaasappel.

Het bevindt zich meestal op beschutte plaatsen:

• tuinhuisje
• garage
• dakoverstek
• bijgebouw
• brievenbus of beschutte hoek

Dit nest bevat de koningin-stichter, soms vergezeld door enkele werksters. De koningin blijft daar ongeveer 40 tot 50 dagen, lang genoeg om de kolonie te vestigen. Observeer zorgvuldig of alleen de koningin aanwezig is of dat het nest al een verder gevorderd stadium heeft bereikt met de eerste werksters. Zie het artikel "het primaire nest" om de nestontwikkeling te begrijpen.

Primair nest van de Aziatische hoornaar, ongeveer 10 dagen oud, bevestigd onder een plafond in een garage. De koningin blijft alert. (c) Ornetin.

Het secundaire nest (zomer – herfst)

Vanaf de zomer verplaatst de kolonie zich naar een secundair nest, dat veel groter is. Het kan groter zijn dan een voetbal en duizenden individuen herbergen.

Bij Vespa velutina (Aziatische hoornaar) bevindt dit zich meestal:

• hoog in bomen
• in dichte heggen
• in open of moeilijk bereikbare structuren

Dit nest wordt actief verdedigd door werksters en vormt een reëel gevaar.

Waarom is een nest van de Aziatische hoornaar gevaarlijk?

Aziatische hoornaars verdedigen hun nest collectief. Elke trilling, elk geluid of elke poging om dichtbij te komen kan een groepsaanval uitlokken.

Steken zijn pijnlijk, vaak meervoudig, en kunnen ernstige reacties veroorzaken bij allergische personen.

Hoe groter het nest, hoe groter het risico.

Hoe te handelen afhankelijk van het type nest

Primair nest: een mogelijke en effectieve interventie

Wanneer het nest zich nog in het primaire stadium bevindt, is interventie door een particulier mogelijk, mits dit kalm en methodisch gebeurt.

Het essentiële doel is om het nest MET de koningin te vangen. Als de koningin ontsnapt, kan ze elders een nieuw nest stichten.

De eenvoudigste methode is om:

• ervoor te zorgen dat de koningin binnen is
• snel te handelen met een glazen pot
• het nest volledig af te dekken met de houder
• het zijwaarts los te schuiven van de ondergrond
• het snel af te sluiten met een deksel

Deze methode is effectief omdat de kolonie bij de bron wordt uitgeschakeld. De koningin is in dit stadium doorgaans niet agressief. Het is aanbevolen om vroeg in de ochtend of 's avonds te handelen wanneer de koningin aanwezig is.

Het vernietigen van een primair nest terwijl de koningin aanwezig is, biedt een uitstekende kosten-batenverhouding. In de meeste gevallen zou dit nest later in het seizoen zijn uitgegroeid tot een secundair nest, wat zou resulteren in een aanzienlijke predatiedruk op bijen en de biodiversiteit.

Secundair nest: ⚠ grijp nooit zelf in ⚠

Een secundair nest van de Aziatische hoornaar mag nooit door een particulier worden vernietigd. Geïmproviseerde methoden (branden, huishoudelijke insecticiden, het nest naar beneden slaan) zijn extreem gevaarlijk en ineffectief.

Het is essentieel om getrainde professionals te contacteren:

• gespecialiseerde ongediertebestrijdingsbedrijven
• lokale autoriteiten of de brandweer
• getrainde imkers met de juiste beschermende uitrusting en telescopisch gereedschap

Aanvullende bestrijdingsmethoden

Het beheersen van de Aziatische hoornaar beperkt zich niet tot het vernietigen van nesten.

In het voorjaar kan selectief vangen van koninginnen-stichters helpen het aantal secundaire nesten te verminderen.

Het vangen moet strikt selectief, gecontroleerd en tijdelijk zijn om de impact op de biodiversiteit te verminderen en het vangen van nuttige insecten te voorkomen. Zie onze gids: hoe u in het voorjaar effectief Aziatische hoornaars kunt vangen.

Wat te doen als u een nest vindt?

• Benader het niet
• Identificeer de locatie, hoogte en grootte
• Neem contact op met uw lokale autoriteit of een professional

Hoe zit het met andere hoornaars?

Het zien van een hoornaar betekent niet automatisch dat het een Aziatische hoornaar is. Er bestaan andere soorten in Europa met verschillende gedragingen en risico's.

Europese hoornaar (Vespa crabro)

De Europese hoornaar is een inheemse soort, in sommige landen beschermd, en aanzienlijk discreter dan de Aziatische hoornaar.

Hij nestelt meestal:

• in holle boomstammen
• in natuurlijke holtes
• in bossen of natuurlijke omgevingen

Hij vestigt zich zelden in gebouwen en vermijdt doorgaans druk bezochte gebieden. Het gedrag is niet erg agressief zolang het nest niet direct wordt bedreigd.

In de overgrote meerderheid van de gevallen is het vernietigen van een nest van de Europese hoornaar niet nodig en wordt het ook niet aanbevolen.

Oosterse hoornaar (Vespa orientalis)

De Oosterse hoornaar (Vespa orientalis), momenteel aanwezig in Zuid-Spanje en zich uitbreidend over het Middellandse Zeegebied, is weer anders.

In tegenstelling tot de Aziatische en Europese hoornaar nestelt deze voornamelijk:

• in de grond
• in taluds
• in ondergrondse holtes

Dit nestgedrag maakt hem potentieel gevaarlijker voor mensen, aangezien het nest onzichtbaar kan zijn en aanvallen kan uitlokken tijdens een wandeling, trillingen op de grond of buitenwerkzaamheden.

Elk vermoedelijk nest van de Oosterse hoornaar moet met grote voorzichtigheid worden benaderd en vereist professionele tussenkomst.